Quelle: Kurz, K. G. F. „Der Feldzug von 1812. Die Württemberger in Rußland. Denkwürdigkeiten eines württembergischen Offiziers“,
Hrsg. Horst Kohl, Leipzig, Voigtländers Verlag, 1912.
Namen der Gefallenen:
1812
| Dienstgrad | Name | Vorname | Todesdatum & Ort | Einheit | Bemerkungen |
|---|---|---|---|---|---|
| Major | AARHLOFF | von | 22.07.1812 Biwak a.d. Disna, Litauen |
Gest. | |
| Hauptmann | ARRAND | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Obstltnt. | BARTRUFF | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | BAUER | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Obstltnt. | BAUER | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Obltnt. u. Adj. | BAZ | von | 3. württ. Jäger-Rgt. z. Pferd | 08.08.1812 b. Inkowo schw. verw., Gefangenschaft | |
| Ltnt. | BEROLDINGEN | Graf von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | BESSERER | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | BIBERSTEIN | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | BLATTMACHER | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | BLECH | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. | |
| Ltnt. | BLÜCHER | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Auditor | BLUM | 07.12.1812 b. Oschmjany |
Tot | ||
| Rittmstr. | BÖKEL | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | BÖKLER | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Tot |
| Ltnt. | BOSE | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Obstltnt. | BRAND | von | 08.09.1812 Borodino |
Artillerie | Verw. |
| Ltnt. | BRANDENBURG | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Hauptmann | BREGENZER | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Ltnt. | BREGENZER | von | 03.11.1812 b. Wiasma |
Fußvolk | Tot |
| Ltnt. | BREITENBAUCH | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| General | BREUNING | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | BROGNIARD | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Tot |
| Ltnt. | BUCH | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | BÜLOW | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | CASANOVA | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | DENNINGER | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | DIETRICH | von | DIETRICH II; Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | DIETRICH | von | DIETRICH I; Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Hauptmann | DIßENHOFER | von | 7. württ. Inf. Rgt. | Gefangen Minsk am 15.11.1812 | |
| Ltnt. | DOBENEK | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | DONOPP | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Ltnt. | DÖTSCHMANN | 7. württ. Inf. Rgt. | Gefangen Minsk am 15.11.1812 | ||
| Ltnt. | EGLOFFSTEIN | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | EINSIEDEL | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | ERBE | Jäg.-Batl. König | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Oberst | FALKENSTEIN | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | FINKH | von | 03.10.1812 b. Moskau |
3. württ. Reiter-Rgt. Herzog Louis | Gef. |
| Ltnt. | FLEMMING | 15.11.1812 Minsk |
7. württ. Inf. Rgt. | Tot | |
| Ltnt. | FLEMMING | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Auditor | GAUPP | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Rittmstr. | GEMMINGEN | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Hauptmann | GEORG | von | 7. württ. Inf. Rgt. | GEORG I; gefangen 20.11.1812 Borissow | |
| Kriegs-Kommissar | GEORG | Anfang 1813 Wilna |
GEORG II; Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Hauptmann | GLOCK | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | GMELIN | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Feldprediger | GRÄBER | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Rittmstr. | GREMPP | von | 3. württ. Reiter-Rgt. | Verw. 05.07.1806 b. Koczergiszki (s.a. weiter untern) | |
| Rittmstr. | GREMPP | von | 03.10.1812 b. Moskau |
3. württ. Reiter-Rgt. Herzog Louis | Gef. |
| Ltnt. | GRIMMENSTEIN | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | GROSCHOP | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Major | GRÜNBERG | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Oberarzt | HARPPRECHT | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Ltnt. | HARPPRECHT | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | HARPRECHT | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. | |
| Ltnt. | HARTIG | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. | |
| Hauptmann | HAUG | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | HERRMANN | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Hauptmann | HERWIG | von | 18.08.1812 vor Smolensk |
Gef. | |
| Rittmstr. | HEYDENSCHWERDT | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Obstltnt. | HOHENLOHE‑KIRCHBERG | Prinz zu | 3. württ. Reiter-Rgt. | 7 Wunden 05.07.1806 b. Koczergiszki, Gefsch. | |
| Ltnt. | HOHLLEBEN | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Ltnt. | HORNSTEIN | von | 1812 |
3. württ. Jäger-Rgt. z. Pferd | 08.08.1812 schw. verw b. Inkowo., gest. in Gefangenschaft |
| Hauptmann | HUGO | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | HUNOLDSTEIN | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Hauptmann | HÜPPEDEN | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Ltnt. | HYMER | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Ltnt. | JÄGER | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Tot | |
| Ltnt. | KAHLDEN | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Hauptmann | KAMPZ | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | KENNER | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Oberarzt | KLEIN | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Ltnt. | KLEIN | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Ltnt. | KLINGLER | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Gen.Major | KOCH | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | KRAFT | von | 7. württ. Inf. Rgt. | Verm. b. Borissow | |
| Ltnt. | KUHN | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. | |
| Ltnt. | KUHN | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | KÜNSPERG | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | KURZ | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | KUSTER | Jäg.-Batl. König | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | KUSTER | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Hauptmann | LANDENBERGER | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | LANG | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Hauptmann | LAVENSTEIN | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | LEBUS | 19.09.1812 vor Moskau |
Artillerie Rabus | Gef. | |
| Major | LINDENER | von | zw. 15.07.1912 u. 19.07.1812 im Biwak bei Raskimosi Litauen |
Gest. | |
| Hauptmann | LIPPE | Graf von der | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Hauptmann | LÖWENSTERN | von | 7. württ. Inf. Rgt. | Gefangen 20.11.1812 Borissow | |
| Oberarzt | LUDWIG | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Kadett | MAIER | 1. reitende Batterie | Verw. 4./5.09.1812 b. Gschatsk | ||
| Hauptmann | MEIßRIMMEL | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | MEIßRIMMEL | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | MENGEN | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | MENZINGEN | von | 03.10.1812 b. Moskau |
3. württ. Reiter-Rgt. Herzog Louis | Gef. |
| Oberst | MILKAU | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | MOLL | 7. württ. Inf. Rgt. | Gefangen 20.11.1812 Borissow | ||
| Oberarzt | MÜLLER | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Ltnt. | MÜLLER | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Major | MÜLLER | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Obstltnt. | MÜNCHINGEN | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Obstltnt. | MUNDORF | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Oberst | NORMANN | Graf von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | NÖRR | von | 03.10.1812 b. Moskau |
3. württ. Reiter-Rgt. Herzog Louis | Gef. |
| Hauptmann | NOTTER | von | 18.08.1812 vor Smolensk |
d.d. Lenden geschossen | |
| Ltnt. | OCHSENSTEIN | von | 17.08.1812 vor Smolensk |
Jäg.-Batl. König | Gef. |
| Ltnt. | OETINGER | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | OSIANDER | 7. württ. Inf. Rgt. | Gefangen 20.11.1812 Borissow | ||
| Ltnt. | OTTWEILER | Graf von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Oberst | PALM | Karl von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Tot |
| Ltnt. | PARROT | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | PICCARD | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Ltnt. | PLANIZ | von der | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | PODEWILS | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | PÜCKLER | Graf von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Oberst | RAßLER | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | RAUCHHAUPT | von | Anfang 1813 Wilna |
RAUCHHAUPT II; Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | RAUCHHAUPT | von | RAUCHHAUPT I; Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | RAUCHHAUPT | von | 7. württ. Inf. Rgt. | Gefangen 20.11.1812 Borissow | |
| Ltnt. | RAUH | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | REUß | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Gen.Major | RÖDER | Friedrich Eugen von | 01.1813 Wilna, Spital |
Gest. | |
| Ltnt. | ROEDER | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | ROTTENHOF | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Obltnt. | RÜDT | 18.08.1812 vor Smolensk |
Grenadier-Rgt. | Erschossen, dort begraben | |
| Ltnt. | SCHADE | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Hauptmann | SCHAUMBERG | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Major | SCHAUMBERG | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Gen.Ltnt. | SCHEELER | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Ltnt. | SCHEERER | Jäg.-Batl. König | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Oberst | SCHEIDEMANTEL | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Ltnt. | SCHLAICH | 1. reitende Batterie | Verw. 14.08.1812 b. Krasnoi | ||
| Hauptmann | SCHLEGEL | von | 17.08.1812 vor Smolensk |
Tot | |
| Ltnt. | SCHLEIERWEBER | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Ltnt. | SCHLEIERWEBER | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Oberst | SCHMIDT | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Ltnt. | SCHULTEß | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | SCHÜßLER | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Leutnant | SCHÜTZ | 25.07.1812 zw. Polozk u. Witebsk, Lit. |
Württ. Chevaulegers | Gef. | |
| Rittmstr. | SCHÜTZ | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Tot |
| Stabs-Fourier | SCHWARZ | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | SCHWEIGERT | 7. württ. Inf. Rgt. | Gefangen 20.11.1812 Borissow | ||
| Ltnt. | SCHWEIZER | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. | |
| Obst.Ltnt. | SEEGER | von | Jäg.-Batl. König | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | |
| Oberst | SEEGER | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Major | SEYBOLD | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | SODEN | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Hauptmann | SONNTAG | von | Artillerie | Gefangen Minsk am 15.11.1812 | |
| Ltnt. | SPÄTH | Anton von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | SPÄTH | Friedrich von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | SPÄTH | Max von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Rittmstr. | SPÄTH | von | 1. reitende Batterie | Verw. 4./5. 09.1812 b. Gschatsk | |
| Hauptmann | SPÄTZ | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | SPITTLER | 14.08.1812 b. Krasnoi |
1. reitende Batterie | Gef. | |
| Ltnt. | STAHL | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Ltnt. | STETTEN | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Hauptmann | TRÖLTSCH | von | 08.09.1812 Borodino |
Fußvolk | Verw. |
| Ltnt. | TUNGERN | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | VÖLTER | 1. reitende Batterie | Verw. 14.08.1812 b. Krasnoi | ||
| Ltnt. | VOßLER | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Ltnt. | WACHS | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Ltnt. | WÄCHTER | von | Verw. v. Smolensk, gest. a.d. Wunden | ||
| Ltnt. | WAGNER | von | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. |
| Oberst | WALDBURG | Graf von | 3. württ. Jäger-Rgt. z. Pferd | 08.08.1812 b. Inkowo schw. verw., gest. in Gefangenschaft | |
| Hauptmann | WALDENFELS | von | Verw. 18.08.1812 vor Smolensk | ||
| Major | WALDENFELS | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |
| Ltnt. | WEEBER | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Ltnt. | WEIGELIN | 08.09.1812 Borodino |
Reiterei | Verw. | |
| Ltnt. | WEINLAND | von | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | ||
| Ltnt. | WEIß | 3. württ. Reiter-Rgt. | Verw. 05.07.1806 b. Koczergiszki | ||
| Hauptmann | WILD | von | 20.11.1812 Borissow |
7. württ. Inf. Rgt. | tot |
| Rittmstr. | WOLLWARTH | von | 1. reitende Batterie | Verw. 14.08.1812 b. Krasnoi | |
| Major | WUND | von | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | ||
| Hauptmann | WUNDT | von | Jäg.-Batl. König | Verw. 17.08.1812 vor Smolensk | |
| Ltnt. | YELIN | Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen | |||
| Hauptmann | ZSCHOK | von | Anfang 1813 Wilna |
Dez. 1812 im Spital Wilna zurückgelassen |
Anmerkungen: Da sehr viele Verwundete / Kranke später an ihren Wunden und/oder schlechter Versorgung etc. starben,
sind sie hier mit aufgeführt.
Bei dem württembergischen Offizier, der die „Denkwürdigkeiten“ geschrieben hat, handelt es sich um Hauptmann Karl Gottlieb
Friedrich Kurz, * 1785 und + 1859 in Wildbad, der den Feldzug als Leutnant mitmachte.
Hintergrund: Nach dem Tod seines Vaters wurde Friedrich am 23. Dezember 1797 als Friedrich II. regierender Herzog von
Württemberg. Nachdem er in den Koalitionskriegen zunächst gegen Napoleon I. gekämpft hatte, nahm er am 1. Januar 1806 die
von Napoleon verliehene Königswürde an. Im russischen Feldzug Napoleons von 1812 mußten daher etwa 15.000
württembergische Soldaten mitkämpfen. Das württembergische Armeekorps rückte Mitte März aus und marschierte bis Ende Mai
bis an die Grenze von Polen. Am 1. Juni ging es weiter, bis am 24. Juni der Niemen (Njemen = Memel) erreicht wurde, der die
Grenze nach Rußland bildet. Schon bis hierher gab es große Verluste durch Krankheiten und Entbehrungen unter den Soldaten
und den Pferden. Ende August bestand das württembergische Kontingent nur noch aus ca. 1.500 Soldaten von denen schließlich
nur wenige hundert wieder zurück kamen. König Friedrich wechselte 1814 erneut die Fronten und Württemberg beteiligte sich an
den Kämpfen gegen Napoleon.
Neufassung aus redaktionellen Gründen am 16.09.2026.
Datum der Abschrift: Febr. 2007
Verantwortlich für diesen Beitrag: Karin Offen
Foto © 2007 Karin Offen