Onlineprojekt Gefallenendenkmäler

Ratzeburg (Gräber der Vertriebenen), Kreis Herzogtum Lauenburg, Schleswig-Holstein

PLZ 23909

Wappen-Datei: sh_krs-hzgt-lauenburg_ratzeburg.jpg

53° 41′ 27.45″ N, 10° 47′ 21.14″ E

Auf dem Friedhof an der Seedorfer Straße in Ratzeburg befinden sich drei Gräberfelder
mit Geflüchteten aus der Zeit unmittelbar nach dem Zweiten Weltkrieg.
Ratzeburg war nach dem Zweiten Weltkrieg Anlaufpunkt für große Flüchtlingsströme.
Zwischen 1945 und 1948 wurden hier 191 Menschen beigesetzt.
Grabkreuze sowie zwei Gedenktafel dokumentieren die Anlage und die Namen der Verstorbenen.

Inschriften:

DEN TOTEN
ZUM GEDENKEN -
DEN LEBENDEN
ZUR MAHNUNG
HIER RUHEN AUF DREI
GETRENNTEN GRÄBERFELDERN
191 FLÜCHTLINGE - DARUNTER
25 KINDER - DIE NACH
FLUCHT UND VERTREIBUNG
1945 - 1948
IHR LEBEN LASSEN MUSSTEN

IN EINEM GEMEINSAMEN GRABE
RUHEN HIER 15 KINDER
(Namen)
BUND DER VERTRIEBENEN
RATZEBURG 1988

Namen der Opfer:

2. Weltkrieg

Name Vorname Geburtsdatum & Ort Todesdatum & Ort Bemerkungen
ABENDROTH Karl 26.04.1902 05.06.1945 Mecklenburg
ASSMUS Hedwig 09.02.1902 10.05.1946 Pommern
BARKOW Anna 17.10.1878 16.03.1949 Pommern
BARNIKOW Ernst 12.11.1901 23.12.1946
BAROWSKI August 16.12.1865 15.09.1947 Ostpreußen
BARTHEL Wilhelmine 27.07.1869 20.02.1947 Ostpreußen
BARZ Mathilde 28.07.1867 12.01.1949 Alt Warp
BAUMGART Marie 26.02.1864 22.01.1948 Leckarth
BEHN Johannes 20.05.1866 15.09.1947 Hamburg
BENNIGAT Maria 26.11.1946 22.11.1948
BERNDT Elise 12.03.1874 10.07.1947 Ostpreußen
BERNDT Maria 28.11.1872 22.11.1948 Rosenow
BIEHL Lina 06.06.1945
BITTNER Anna 20.08.1926 22.11.1947
BLÖDORN Wendelin 26.03.1868 26.04.1945 Ostpreußen
BÖCK Wilhelm 18.10.1864 17.03.1946
BOECK Hans 13.11.1926 17.01.1948 Christburg
BOGDANSKI Friedrich 26.10.1886 16.06.194? Ostpreußen
BONCHIS Berta 02.12.1886 19.03.1946 Mark Brandenburg
BRACK Henriette 02.07.1882 10.09.1945 Danzig
BRAUNAT Richard 09.05.1908 20.03.1948 Memel
BRAUSE Johanna 16.06.1878 06.05.1948 Elbing
BRETTSCHNEIDER Anne 27.05.1948
BROSCH August 14.08.1878 20.04.1945
BUBLITZ Helene 17.12.1945
BUCHHOLZ Berta 13.08.1864 04.08.1948 Neudorf
BURMEISTER Emilie 06.06.1866 02.11.1945 Schlesien
BUSS Hermann 19.03.1880 21.03.1945 Pommern
CAIARA Mathias 03.03.1874 17.09.1946 Sachsen
CHERUBIN Johann 13.05.1945
DETTLAFF Karl 16.03.1872 31.08.1945 Danzig
DRIEWA Marcel 15.01.1899 18.08.1948 Patschewo
EISENACK Gustav 11.11.1859 28.10.1948 Nauen
ENGELMANN Ludwig 1899 1948
ERNST Friedrich 09.07.1915 11.09.1945 Eschweiler
FELSKE Anna 12.11.1865 15.03.1945
FOCHT Gottfried 07.04.1874 17.03.1945 Ostpreußen
FRANCKE Ruth 05.05.1945
FRITZ Hermann 21.10.1871 12.04.1949 Pommern
FROLOW Alexandra 05.03.1925 18.04.1945 Ukraine
FROMMHOLZ Heinrich 10.11.1867 15.08.1946 Schlesien
FROMMHOLZ Ida 12.11.1871 13.08.1946 Schlesien
GALL Julius 02.09.1876 17.09.1946 Ukraine
GEHRKEN Adolf 26.04.1949
GIENOW Friedhelm 28.08.1875 15.03.1946 Labes, Pommern
GÖBEL Wilhelm 23.01.1871 28.05.1945 Ostpreußen
GÖSCH August 23.07.1869 05.01.1946 Rheinland
GRIBUSTS Peteris 22.02.1900 29.05.1945 Sorkowas
GRIESE Christa 09.10.1919 23.06.1945 Ostpreußen
GRIGAT Auguste 21.09.1885 26.03.1945 Ostpreußen
GRONAU Pauline 21.03.1881 27.02.1949
GRUNEWALD Berta 24.09.1873 23.03.1945 Pommern
GRÜTTEFIEN Ernst 19.12.1923 06.08.1945 Dresden
GUSE Pauline 10.04.1883 07.08.1946 Eigenheim
GUTOWSKI Friedrich 03.08.1873 12.10.1947 Westpreußen
HANNIG Conrad 21.03.1877 31.01.1946 Ostpreußen
HAWARDT Johanna 14.11.1877 31.08.1946 Westpreußen
HEGELER Anna 11.03.1869 23.03.1945 Bünz
HEIDENREICH Klara 30.08.1876 20.04.1945 Ostpreußen
HERZOG Martha 06.10.1876 05.05.1946 Stettin/Pommern
HILDEBRANDT Waltraud 18.05.1925 16.05.1945 Ostpreußen
HILSE Paul 07.03.1914 20.05.1945 Giltschdorf
HINTZE Karl 24.11.1861 20.03.1945 Pommern
HIRSCH Berta 04.07.1874 04.05.1945 Wartenburg
HIRTHE Emil 19.04.1895 24.10.1946 Mark Brandenburg
HOCH Amalie 02.01.1895 02.02.1946 Ostpreußen
HOEPNER Gertrud 05.03.1876 23.03.1945 Ostpreußen
HÖFF Anna 07.06.1921 01.04.1945 Ostpreußen
HOFFMANN Johannes 08.04.1872 06.11.1947 Danzig
HOPP August 01.01.1875 19.03.1945 Ostpreußen
HÜBNER Maria 16.11.1872 28.08.1948 Königsberg
JAHNKE Johann 17.05.1874 15.09.1948
JAKOBSEN Doris 08.04.1876 16.04.1949 Prisser
JAMKE Wilhelm 17.05.1874 15.09.1948 Kurowka
JEGUST Minna 06.07.1875 26.08.1946 Ostpreußen
JESCHKE Paul 10.10.1898 04.11.1948
KAISER Emma 25.04.1899 05.04.1948
KALIES Eduard ??.04.1875 16.03.1946 Ostpreußen
KERSCHOWSKI Werner 21.01.1945 16.05.1945 Demmin
KLEIN Luise 08.02.1877 09.02.1946 Mecklenburg
KLEIN Maria 02.11.1880 09.08.1946 Ostpreußen
KLITZEK Amalie 25.08.1866 16.04.1949 Ehrenfeld
KÖNIG Anna 05.05.1895 15.04.1945
KOY Inge 10.02.1944 17.03.1945
KRAUSE Pauline 01.09.1871 18.03.1946
KRAUSE Wilhelm 01.01.1872 10.07.1945 Schlesien
KREHS Else 03.05.1892 25.03.1945 Mecklenburg
KUNERT Franziska 25.11.1872 01.10.1948 Lampersdorf
KUNSTEWITSCH Bruno 07.11.1915 24.05.1945 Berlin
KUNSTORF Luzie 04.02.1949
LABEIT Richard 08.01.1908 07.04.1948 Ostpreußen
LACKNER Franz 22.12.1865 24.03.1945 Ostpreußen
LANGE Martha 28.07.1886 07.12.1945
LARISCH Georg 22.09.1909 15.12.1946 Schwintochlowitz
LAWRENZ Johann 27.12.1871 24.07.1948 Moselweis
LEISTIKOW Ulrike 12.11.1867 24.01.1947 Pommern
LENZ Albertine 11.04.1875 20.03.1945 Pommern
LEWAREC Joachim 26.12.1944 22.04.1945 Gollnow
LEWIN Fritz 05.01.1884 18.10.1946 Pommern
LINNHOFF Johann 10.06.1863 14.06.1946 Rheinland
LIPKOW Louis 04.08.1865 04.05.1948
LOS Fedor 28.04.1921 24.05.1945 Zubrowicz
MALKUS Ernst 08.08.1904 24.05.1948
MANSKE Maria 17.06.1864 23.04.1949 Freetz
MANTHEY Gerda 03.12.1908 04.04.1948
MARONN Alfred 09.03.1935 09.01.1947 Pommern
MEHLER Gustav 28.10.1883 24.01.1948 Hamburg
MEIER Helmut 19.07.1946 09.08.1946 Gross Zecher
MIELKE Maria 27.10.1874 26.10.1945 Rheinland
MISSAT Ludwig 19.03.1880 03.08.1946
MÖLLER Wilhelm 21.03.1948
MÖRKE Wilhelmine 11.10.1870 23.03.1945 Ostpreußen
MUTZ Johann 06.10.1872 16.03.1949 Stagetz
NABE Willi 12.03.1912 05.12.1947 Schönforst
NEUBAUER Eduard 16.09.1870 04.04.1945 Westpreußen
NEUMANN Herbert 11.01.1927 31.01.1949
NIEBERT Hannelore 25.06.1945 23.10.1945
OHM Mathilde 04.08.1878 06.05.1946 Pommern
OLZOG Susanne 08.03.1872 18.08.1945 Schlesien
ORGELMANN Klara 09.12.1867 12.03.1949 Naundorf
OTTO Alwine 03.06.1856 26.03.1945 Ostpreußen
PAHLKE Otto 11.01.1902 28.10.1948 Heilsberg
PELIKAN Grete 11.12.1912 23.09.1947 Ostpreußen
PETRATZ Margarete 01.10.1899 16.05.1947 Pommern
PFEIFFER Ingeborg 15.09.1939 13.09.1946 Saarbrücken
PFEIFFER Rosemarie 08.11.1931 13.09.1946 Saarbrücken
PLAUTHABER Ida 09.10.1874 07.02.1949 Gross Mist
PRIDOHL Otto 05.03.1947
PUSE Alfred 18.04.1943 29.05.1945 Sakaspagasta
RADDATZ Edith 31.10.1928 24.03.1945 Pommern
RADDATZ Maria 09.05.1947
RADTKE Bernhard 10.03.1872 07.03.1949 Stettin
RAKEBRANDT Karl 10.05.1948
RATHGEBER Amalie 12.04.1885 28.04.1945
RAU Hedwig 11.07.1878 26.03.1946 Ostpreußen
REIMANN Inge 05.05.1945
RETZLAFF August 03.11.1876 05.04.1945 Mecklenburg
RIEMANN Karl 18.04.1876 04.04.1945 Westpreußen
RIEMER Ida 08.10.1892 22.03.1945 Pommern
RIHL Gottlieb 02.08.1873 05.04.1945
ROSSAK Anton 13.06.1937 22.04.1945 Eertung
ROZOLL Wilhelmine 20.02.1871 18.04.1946 Westpreußen
RÜTHING Johann 17.09.1869 21.03.1946 Ostpreußen
SCHACHT Albertus 29.05.1936 23.03.1945 Pommern
SCHELETTER Siegfried 21.08.1944 18.03.1945 Ostpreußen
SCHLAACK Auguste 30.08.1875 22.03.1946 Mark Brandenburg
SCHLACHTA Adam 26.03.1860 17.04.1945 Ostpreußen
SCHLENSOCK Lilly 17.12.1935 08.06.1945 Fahrenwalde
SCHNEIDER Gerlinde 29.09.1944 11.04.1945 Rosenburg
SCHOLZ Ilse 15.09.1921 12.09.1945 Schlesien
SCHÖNFELD Maria 25.05.1864 17.09.1946 Mecklenburg
SCHÖNROCK Paul 18.06.1902 01.08.1946 Westpreußen
SCHOR Dorothea 14.05.1879 01.03.1949 Altona
SCHWANZ Elise 30.04.1874 26.07.1946 Pommern
SEEBERGER Karin 28.03.1945 28.06.1945 Grimmen
SEEDLER Hulda 15.05.1869 30.03.1945 Ostpreußen
SEELAFF Amanda 09.04.1889 26.06.1945 Danzig
SPIEGEL Emma 02.05.1868 28.08.1945
SPIEGEL Friedrich 23.02.1863 26.03.1945 Ostpreußen
STARK Auguste 20.01.1891 26.09.1949 Seckenburg
STARK Friedrich 06.10.1928 19.12.1945 Ostpreußen
STEINER Eduard 07.12.1884 26.11.1948 Aussig
STEPHAN Hedwig 20.04.1948
STRUCK Günter 25.06.1908 17.02.1946 Mark Brandenburg
STRZODA Vincent 01.07.1897 19.10.1948 Gostin
STUBBS Renate 25.04.1945 04.06.1945 Fahrenwalde
TAMS Ingrid 03.11.1944 16.05.1945 Schlesien
THIEL August 09.02.1872 21.01.1946 Ostpreußen
THIEL Elisabeth 27.11.1875 23.08.1946 Ostpreußen
THORN Bertha 26.07.1871 13.11.1946 Mecklenburg
TOHSNER Ida 04.11.1874 13.04.1945 Westpreußen
TRUMPF Minna 17.11.1872 03.11.1946 Pommern
TUCHYNSKI Ludwig 19.01.1942 21.06.1945 Gotenhafen
UKAT Erika 18.03.1945 23.05.1945 Schlagsdorf
ULRICH Bertha 10.08.1894 23.03.1945 Pommern
ULRICH Minna 08.01.1869 22.03.1945 Pommern
URBAN August 01.01.1865 20.08.1946 Rutzow
VOLKMANN August 28.12.1869 29.07.1949 Ostpreußen
WALLADAT Johann 01.05.1864 29.06.1945 Ostpreußen
WALTER Alfred 01.12.1904 05.03.1949 Königsberg
WEGENER Franz 14.04.1871 24.08.1946 Pommern
WELS Elise 01.12.1867 26.07.1946 Pommern
WENDEL Gustav 06.01.1877 16.03.1945 Ukraine
WENDLAND Anna 11.12.1921 27.03.1945 Mark Friedland
WESSEL Hermann 02.10.1894 05.07.1945 Ostpreußen
WIENS Hermann 09.06.1900 31.07.1945 Ostpreußen
WIESE Auguste 16.11.1886 18.04.1947 Grünhof
WILDERMANN Margot 14.09.1946 29.03.1947
WILK Irene 12.04.1945 08.06.1945 Duvensee
WILLUHN Peter 22.06.1945 18.08.1945
WINKELMANN Hertha 30.10.1881 02.08.1948
WITT Hermann 11.10.1868 23.03.1946 Mark Brandenburg
WITTING Johanna 01.04.1866 18.09.1946 Westpreußen
WITTKOWSKI Heinrich 18.09.1891 10.09.1945 Schlesien
WOLDEN Egon von 12.07.1871 20.05.1946
WOLFGRAMM Emilie 05.07.1869 14.04.1945
ZINT Lisbeth 28.01.1884 19.07.1948 Alexandrowka

Anmerkung: Zusätzlicher Grabstein beim Gräberfeld I: Hier ruhen 10 unbekannte Flüchtlingskinder verstorben im Frühjahr 1945

Datum der Abschrift: September 2026

Verantwortlich für diesen Beitrag: Wikitarisch und Günter Hansen
Foto © 2026 Wikimedia: Wikitarisch, Category:Graves of Second World War refugees in Ratzeburg, CC BY-SA 4.0 (Fotos verkleinert)